ماران ټول زهرجن وي خو ځینې یې تر دې اندازې سخت وي، چې له چیچلو وروسته که طبي مرسته و نه شي انسان له مړینې سره مخ کوي. خو د مار چیچلو پر وخت سمدلاسه څه باید وشي؟
لومړی :-- پکار دي چې طـــبي مرستې په کار واچوئ، او هڅه وکړئ خپل ځان او زړه کلک وساتئ، ځکه چې کـه انسان څومره ډاریږي د زړه درزا یې زیاتيږي او همدې سره بدن کــــې زهر په چټکۍ سره خـپریږي.
دوهم :- که چیرې یې په لاس یا پښه چیچلي وای سمدلاسه کینئ او بدن ته ډیر حرکت مه ورکوئ، او له بدن څخه ساعت، ګوتمه، غاړکۍ یا بنګړي لرې کړئ، ځکه چې له چیچلو وروسته هغه ځای پړسیږي چې ورسره د وینې ګردش اغیزمن کیږي.
دریم :-- که په چیچلو سره وینه روانه شي پریږدئ چې ووځي حتی هغه ځای زور کړئ چې وینه او زهر ترې رابهر شي او بیا د ټپ شاوخوا پـاک کــړئ او په ټوټه یې سست وتـړئ
که چیرې پر وخت طبي مرستې چمتو نه وي څه باید وشي؟
کـــوښښ وکړئ داسې ځای ته ځان ورسوئ چې یو څــــه مرسته ترلاسه کـــړئ، خو له چټکو تلو څخه ډډه وکړئ او که کوم ملګری درسره وي د ملګري پــــه واسطه قدم واخلئ، و کـــه بیا هم تلو کې ستونزه وه پـــر ټپ صابون واچوئ او اوبه پرې تیرې کړئ، په دې سره د انفکشن خپـــردلو مخه نـــــیول کیږي.
د ټــپ ځــــــای په یوه نرمه او هواداره ټوټه تـر دې دمه سسته وتړئ چې د ویـــــنې ګرد ش اغیزمن نشي، په دې سره په چټکۍ د ټپ خپریدلو مخه نیول کیږي، ځینې خلک د ټپ ځای د زهر نه خپریدو له کبله دومره کلک وتړي چې د وینې ګردش سخت اغیزمن کړي او نورې ستونزې راولاړې کړي،
له دې وروسته استراحت او ارام وکړئ، او د ټپ ځای د زړه نه لاندې کیږدئ چې د چټک زهر خپرېدلو مخه ونیول شي.
څه باید ونکړل شي؟
د ټپ پر ځای له واورې «یخ» کیښودلو څخه ځان وساتئ، او په خوله د زهرو راویستلو کوښښ هیڅکله ونکړئ، ځکه په دې سره زهر نه راوځي خو ورسره په ټپ کې د خولې بکتریاوې «مکروب» خپرېدو ګواښ زیاتیږي چې مرګونې هم ثابتید لی شي ځکه چې د بکتریاو خپریدل انفکشن رامنځته کوي.
د ډاکټر له مشورې پرته د درد درمل مه خورئ، او ټپ په سخته او کلکه ټوټه مه تړئ ځکه چې دا نسجونه زیانمنوي، او کـــــــه په دې سره د وین ګردش اغیزمن شي له نورو ستونزو ترڅنګ دبدن اغیزمنه برخه ټوله له منځــه ځــي
زهرجن مار نښې :
د زخم سور کېدل، د پوستکي رنګ بدلېدل یا پړسوب زیاتول، د بدن او سر سخت درد، د سوځیدو احساس، د وینې فشار ښکته کېدل، ساه اخیستلو کې ستونزه پیدا کېدل، سر تاویدل، په سترګو تیاره راتلل یا نظر خړیدل، خوَله، تبه او تنده راتلل، په خبرو او توجو کولو کې ستونزه، ژبه او ستونی پړسیدل، معده دردیدل او د کمزورۍ احساس کول ټول د زهرجن مار نښې دي، چې باید ژر تر ژره ډاکټر ته مراجعه وشي.
یادونه :- پورتنۍ مقاله د عمومي معلوماتو لپاره ده، لوستونکي دې، په دې په اړه ضرور ډاکټر سره مشوره وکړئ.
اکرام الله عادل