To start downloading books

Please sign in or create an account.

د دارلامان اداري کمپلکی

د دارلامان اداري کمپلکی

د دارالامان اداري نغښتي (کمپلیکس)
کابل ښار د راتلونکي له پاره د ستونزو حل یا ستونزې جوړول

لنډيز:
      کابل یو ډیر ښکلی ښار دی، د نړۍ یو له زرو پخوانیو ښارونو څخه شمېرل کېږي او ۳۵۰۰ کلن تاریخ لري. دغه ښار چې د خپلې ورو او محتاطې ودې له امله د لرغونو اثارو فرهنګي مرکز ګڼل کېږي، سړه هوا لري او تر ډېره د کابل شاهانو مرکز و.
     دغه ښار د تيمورشاه دراني د واکمنۍ پر مهال د افغانستان د پلازمېنې په توګه غوره شو او تر اوسه د دغه هېواد رسمي پلازمېنه ده.

پیژندنه:
      د کابل اوسنی ښار د ۵۰۰-۷۵۰ زرو اوسېدونکو له پاره ډیزاین شوی او د څلورو لسیزو جګړو پر مهال د دغه ښار د اوسېدونکو شمېر ۴.۵ میلیونو ته رسېږي. ۱،۸ ملیونه خلک په خپل سرو کورونو کې ژوند کوي؛ د دې وګړو ځای پر ځای کول نورو پلاني سیموته خورا ستونزمن او ګران کار دی. سربېره پردې، دا ښار د اوبو د فاضله موادو، د هوا تنفس او د کثافاتو د زیاتوالي له ستونزو سره مخ دی.
د کابل ښار یو ساده مرکزي ماسټر پلان لري چې د پخواني شوروي اتحاد د معمارانو او ښار جوړونکو له خوا جوړ او تر یوه حده عملي شوی دی.
      په دوهم ماسټر پلان کې چې هغه هم د پخواني شوروي اتحاد هېواد د ښار د نفوسوککړتیا د مخنیوي په موخه ترتیب شوې وه، د هوايي ډګر په سړک کې اداري سکټور ډیزاین شوی و، او د سترې محکمې، قومونو او قبایلو وزارت په څېر ودانۍ جوړي شوي او تر سترګو کېږي. د ښار جوړونې وزارت چې د قومونو او قبايلو وزارت ته څېرمه نومول شوى و، پلاټ يې په مرموز ډول وپلورل شو.
      همدارنګه د استوګنې د ساحو د پراختیا موخه - مکرویانونه، چې ځانګړي استوګنځایونه لري، په پام کې نیول شوي او په حقیقت کې د کور جوړونې فابریکې له خوا په کال کې د ۱۶۸ بلاکونو په ظرفیت سره، د کارکونکو د ځای پرځای کولو له پاره په کافي اندازه دوام درلود. 

د کابل ښار د ماسټر پلان مفهوم
        د کابل ښار د ښاري پلان جوړونې د پخوانیو مفکورو په پام کې نیولو سره، په دې مانا وه:
دا د استوګنې، کرنې، صنعتي، اداري او سوداګریزې ساحې ډیزاین، پر اساس جوړ او پراختیا موندلې ده.
د شمال لوېديځ (خيرخانې) او د كابل ختيځ ته يې د (احمدشاه بابا مېنې يا ارزان قیمت) د استوګنې سيمې مشخصې او جوړې كړې، چې خوندوره هوا او خاوره يې د كرنې له پاره ډېره مناسبه نه ده.

      د پلچرخي سيمه چې مالګينې اوبه او د کرنې وړ ځمکې  نه لري، د کابل نړيوال هوايي ډګر ته څېرمه موقعيت او د فابريکو له پاره ډيزاين شوې ده.

         د چهاردهي سیمې (۶ او ۷ ناحیې) چې پخوا د کابل د چهاردهي ولسوالۍ بلل کې ده، د کرنې وړ خاورې لري او د کابل سیند د دوې څانګو د تېرېدو سیمه چې له هغې څخه د پغمان او ګلباغ له غاړو څخه بهېږي، ټاکل شوې او د کرکيلې (زراعتي) سیمې په توګه وده کړې ده. يادې شوې سيمې د مېوو، ګلانو، باغونه درلودل او د ټول کابل ښار له پاره يې مېوې، ګلان او هر ډول، ډولي بوټي چمتو کول او وېشل.

په دې سیمه کې د دارالامان ماڼۍ، تاج بیک، چهلستون او لسګونه تاریخي کلاګانو لکه ۹ څلي (برجه) شته، چې هره ورځ ورته سلګونه کسان ورځي.

       د کابل ښار اداري برخه د مرکز په شاوخوا کې د دایرې په مرکزکې وده کړې ده، چې په سوېل کې یې سوداګریزه برخه د دولتي مامورینو، کارکونکو د اړتیاوو د پوره کولو له پاره په یوه کمربند بدله شوې او وده کړې ده.
د کابل ښار په څلورو خواوو کې د اداري ساحو پرمختګ شوی دی چې د بېلګې په توګه یې یادونه کولای شو:

۱. د عامې روغتیا وزارت، سترې محکمې، د قومونو او قبایلو چارو وزارت، د ښار جوړونې وزارت، د ټولګټو(فواید عامې) وزارت، د کانونو او صنایعو وزارت، کورنیو چارو وزارت، د کار او ټولنیزو چارو وزارت، د شهیدانو او معلولینو وزارت د ښار شمال او شمال ختیځ سیمو کې.

۲. د ښار جنوب او جنوب لوېدیځ ته د لوړو زده کړو وزارت، د سوداګرۍ وزارت، د عدلیې وزارت، د کلیو پراختیا وزارت.

۳. د بهرنیو چارو وزارت، د پلان وزارت او د اقتصاد وزارت په شمال لویدیځ او ښار ته نږدې.

      د ښار په مرکز کې د مالیې، پوهنې، اطلاعاتو او کلتور وزارتونو، د مخابراتو وزارت او کابل ښاروالۍ یوازې یوه برخه شتون لري، چې د مرکزي دایری په شاوخوا کې شتون لري، کولای شو چې (د مخابراتو او ټکنالوژی وزارت نه پرته) له ښاره یې دباندې کړو.
      کابل ښار یو تاریخي ښار دی چې د غونډیو او غرونو د شتون په پام کې نیولو سره، پرته له منظم ښاري ماسټر پلان او تفصیلي پلانونو څخه جوړ شوی دی، نو د دې په پراختیا او بدلولو کې په ډیر زیر او د ښارجوړونې د اصولو او نظریاتو په پام کې نیولو سره، ښار جوړونکي د داخلي او خارجي د تجربې لرونکو کارپوهانو سره د دې ښار له هر اړخیزې مطالعې وروسته د خپلواکو ملي او نړیوالو منابعو له تایید وروسته د هغه د ودې او بدلون لپاره اقدام وشي.

بهرنۍ بېلګې:
۱. د استانه ښار
                 د الماتا زوړ ښار چې د قزاقستان پلازمینه وه، د قزاقستان د معمارانو او ښار جوړونکو لخوا په پراخه کچه مطالعه شوې وه، له دقیقو مطالعاتو او ډیرو کلونو هڅو وروسته، دوی دې پایلې ته ورسیدل چې د زاړه ښار پراختیا د ډیری کلتوري، ټولنیز، سوداګریز، اداري او اقتصادي ستونزې، د پروژو پلي کول او د ښار پراختیا به سلګونه کلونه وخت ونیسي، نو پریکړه وشوه چې د المتا زوړ ښار په ورته ډول وساتل شي، یو نوی او عصري ښارجوړ شي. 
د اوسني ښار تر څنګ د استانې په نوم ښار چې له یوې خوا اړتیاوې پوره کړي او له بلې خوا باید د نن ورځې ملي او نړیوالو معیارونو سره سمون ولري.
د دغه ښار نفوس اوس له دوو ملیونو څخه زیات دي، په سړه سیمه کې د موقعیت له امله دا د نړۍ یو له سړو ښارونو څخه شمیرل کیږي. نو په ژمي کې د هوا سړه په ځینو ورځو کې ۴۰- (منفي څلویښت) سانتي ګراد درجې ته رسېږي.
     آستانه یو نوی ښار دی چې د امنیتي دلاېلو له مخې د قزاقستان په مرکز کې جوړ شوی او په ۱۹۹۸ کال کې د الماتې پر ځای د قزاقستان د پلازمېنې په توګه معرفي شو، ځکه چې الماتا د قزاقستان د دریو ګاونډیو هېوادونو پولو ته ډېر نږدې د آستانې په پرتله لږ خوندي دی.
      نظربایف ټینګار وکړ، چې آستانه د یوروشیا پلازمېنه ده او له همدې امله یې په معمارۍ کې ختیځ او لویدیځ دواړه سټایلونه سره ګډ شوي دي. په نړیوال بازار کې د تېلو د بیې لوړېدو قزاقستان ته اجازه ورکړه چې د آستانې ښار د ديزاین له پاره د نړۍ غوره معمارانو ته بلنه ورکړي چې د ښار په پلانو باندې کار وکړی. د لسو کلونو په ترڅ کې د آستانې نفوس له ۳۰۰،۰۰۰ کسانو څخه شاوخوا        ۷۰۰،۰۰۰ تنو ته لوړ شو.
      د قزاقستان په نوې پلازمینه کې د ودانولو چارې په چټکۍ سره دوام لري، په سلګونه کورني، بهرني شرکتونه او په لسګونو زره قزاق، ترکي، ازبک، روسي، تاجک، قرغیز او چینايي کارګران د څه باندې۶۵۰ استوګنې، دفترونو او تفریحي کمپلکسونو په جوړولو بوخت دي.
د آستانې یوه نیمګړتیا د هوا خرابوالی دی، په ځانګړي ډول هغه بادونه چې نږدې هره ورځ لګېږی، د دغو بادونو د مخنیوي په موخه په تیرو څو کلونو کې د ښار شاوخوا ۴۰ زره هکتاره ځمکه کې د ونو کښت پېل شوی دی.

۲. په هند کې د چندیګر ښار
        د نوي ښار جوړول د هر عصري پوه خوب دی.
  لی کوربوزیر دغه خوب په ۱۹۵۱ میلادي کال کې ترلاسه کړ او د خپل ژوند تر پایه (۱۹۶۵) پورې په دې کار بوخت و.
      د هند او پاکستان تر منځ په ۱۹۴۷ کال کې د یوه تړون له لاسلیک وروسته د پنجاب ایالت د دواړو هېوادونو تر منځ و وېشل شو او د دغه ایالت مرکز لاهور په لوېدیځ پاکستان کې پروت و. 
د ختیځ پنجاب حکومت د ریاست د چارو د تنظیمولو او د کډوالو د وضعیت په اړه له ستونزو سره مخ و او د هندي پنجاب د پلازمینې په توګه د یوه ښار غوره کول د اجنډا په سر کې و.
      په لومړي سر کې موجوده ښارونه وڅېړل شول، خو هر يو يې د ځينو دلايلو له امله ونه منل شو، بيا يې د نوي ښار د جوړولو پرېکړه وکړه، مرکزي حکومت هم د دې پرېکړې ملاتړ وکړ اوجوهر لال نهرو دغه ښار د هند د ازادۍ سمبول وباله. 

      د چندیکر ښار، ښاري ډیزاین د ژان ډریو، میکسویل فری او پیری جینری، د تره زوی او د لی کربوزیر پخوانی ملګری سره په همکارۍ ترسره شو.

      هند په شلمه پیړۍ کې د نویو ښارونو په جوړولو کې ډیرې تجربې درلودې. د ډیلي د واکمنۍ بڼه کلاسیکه وه، او لی کوربوزیر هڅه وکړه چې د نوي ډیلي د ودانیو عظمت وکاروي او د عصري چوکاټونو په بڼه یې ډیزاین کړي. هغه د سیمه ایزو فورمونو کارولو له پاره د هند د حکومت ټینګار خوښ نه کړ، او حتی یو ځل یې نهرو ته و ویل چې:
"په اصل کې، په نننۍ نړۍ کې چې تاسو موټر، پتلون او ډیموکراسي منلې ده، د داخلي سټایل ځای څه دی؟"
  مګر په پای کې هغه باید د هندي ژوند او معمارۍ څخه الهام اخیستې وي ترڅو د هغه ډیزاین توجیه کړي.
ښاري نقشه د سړک جوړونې د چارو په پیل کې د چټکتیا له امله په شپږو اونیو کې ډیزاین شوه. دا ښار د ۱۵۰،۰۰۰, نفوس له پاره پلان شوی و چې کیدای شي ۵۰۰،۰۰۰, خلکو ته وغځول شي، او د نفوس ۱،۳باید د حکومت کارکونکي وي. حکومت د عامه ودانیو او د کارکونکو د کورونو د جوړولو مسولیت اخیستی و، چې د ښار یوه مهمه برخه وه. د تفصیلي پلان پراساس، ډیزاینرانو معمولا د دې وړتیا درلوده چې د کار پروسې کنټرول کړي - د ښاري پراختیا کارونو څخه تر وروستي معماري توضیحاتو پورې - (بینیولو، ۲، ۲۰۰۴: ۱۱۳).

      د ښار سوداګریز او عامه خدمتونه په ګډه په ۴ (تجارتي) دایرو کې جوړ شوي. ۵ او ۶ سړکونه د دې ختیځ - لویدیز سوداګریزو محورونو څخه جلا شوي چې د کورونو تر ننوتلو پورې دوام لري. د شنو پټو سره په لیکه کې ۷ سړکونه شتون لري ، کوم چې په پښو تګ، تعلیمي او تفریحي خدماتو ته لاسرسی چمتو کوي.
      دولتي ساحه د ښار په شمال کې او په یوه ځانګړي ګاونډ کې وړاندیز شوې ده. په دې برخه کې، اداري ودانۍ - چیرې چې ټول وزارتونه راټول شوي - معیاري ماڼۍ، مجلس او د عدالت ماڼۍ، په خلاص ځای کې موقعیت لري چې د محور غونډۍ، د اوبو ځانګړتیاوې، آربورټیم او سمبولیک عناصر لري.
که څه هم دا ادعا شوې وه چې د ټولګې په ټولو اړخونو کې توضیحات په بشپړ دقت سره حل شوي ، مګر د لی کربوزیر اصلي پاملرنه د چاپیریال رسمي او فزیکي مسلو ته وه او هغه غوره وګڼله چې په ارتباطي معلوماتو لکه اقلیم باندې تکیه وکړي نه د مهمو مسلو باندې متغیر، لکه ټولنیزې اړیکې.
  په دې پلان کې، لی کربوزیر د دې ساده کاروونکو ښارګوټو خلکو ته د حیرانتیا وړ بڼو نړۍ وړاندې کوي. (بین ویلو، ټوک ۲، ۲۰۰۴: ۱۲۰)

مګر د انفرادي ودانیو د ښه کیفیت سره سره، د راټولولو کیفیت ناکام شو. لی کربوزیر د دې ښار په ډیزاین کې راتلونکي ته یو کود ولید، کوم چې د عصري هند د سمبول په توګه ډیزاین شوی و. په داسې یو هیواد کې چې ډیری خلک یې په پښو تلل او راتلل خوښوي، د موټرو له پاره مناسب ښار ډیزاین شوی دی. حتی د لی کوربوزیر په څیر یو ځواکمن شخصیت هم نشي کولی خپل نظرونه د هند له واقعیت سره یوځای کړي، نو دا ښار مړ ښار بلل کیږي.

د نوي کابل ډیزاین:
د کابل د نوي ښار طرحه او جوړول د هېواد په پلازمېنه کې د میلیونونو افغانانو د ستونزو او هیلو له حل سره تړلي دي. له ۲۰۰۲ څخه تر ۲۰۰۶ پورې، په کابل ښار کې د نفوس د چټکې ودې، د کور او ښاري زیربناوو د نشتوالي، د بیکارۍ د زیاتوالي او د چاپیریال د کثافاتو د زیاتوالي له بحران څخه د وتلو له پاره بېلابېلې تیورۍ څېړل شوې وې. د بېلا بیلو څیړنو پایلې په کابل کې د ښاري کثافت د موجودیت توازن او شاوخوا د ښاري پراختیا له لارې د نفوس ویش ته اشاره کړې. دا د دې لامل شو چې په ۲۰۰۶ کال کې د افغانستان د اسلامي جمهوریت د عالي مقام د فرمان پر بنسټ د کابل د نوي ښار د پراختیا له پاره یوه خپلواکه ډله جوړه شي.

      دا ډله مکلفه وه چې پلان جوړ کړي، ګامونو واخلي، لوی پلان پلي کړي او د خپلو عایداتو کارولو له پاره لارښوونې ترتیب کړي. مسوولې ډلې په خپل لومړي اقدام کې د ده سبز سیمه چې تر ډېره د افغان او بهرنیو متخصصینو له خوا د نوي ښار له پاره وړاندیز شوې وه، تصویب کړه او له لومړنیو څېړنو وروسته د باریک آب سیمه د کرنې او سوداګریزې سیمې په توګه په ستر پلان کې شامله شوه.

د کابل د نوي ښار د پراختیا له پاره د خپلواکې ډلې په مشرۍ، د فرانسې او جاپان د دوستو هیوادونو د کارپوهانو په همکارۍ د کابل د نوي ښار ستر پلان د ۲۰۰۹ کال په لومړیو کې بشپړ شو او د یوې غونډې په ترڅ کې د کابل د نوي ښار د جوړولو پلان جوړ شو. د افغانستان د اسلامي جمهوریت د وزیرانو شورا له خوا په ۲۰/۴/۲۰۰۹ تاریخ کې د سترې پروژې په توګه تصویب شو، چې د هیواد ملي وجیبه وه.

      د ماسټر پلان د پلي کولو پلان ګام په ګام په درې پنځه کلنو مرحلو کې ترتیب شوی و.
  په لومړي پړاو کې:
  دا باید په پنځو کلونو کې پلي شي، پنځه پروګرامونه پکې شامل وو، چې زه به یې په لاندې ډول لنډیز کړم:
۱. د نږدې ۴۰۰،۰۰۰, اوسیدونکو لپاره د ۸۰،۰۰۰, استوګنې واحدونو چمتو کول.
۲. د نوي ښار د سوداګریزې - اقتصادي برخې په توګه د کرنیزو تولیداتو له پاره د محدودو اوبو دریمه برخه پراختیا.
۳. د ښار د بنسټیزو تاسیساتو پراختیا.
۴. د موجوده کلیو بیا رغونه، ساتنه او پراختیا،
۵. د مرکزي تفریحي پارک جوړول او د ښار په شاوخوا کې د شنه کمربند یوه برخه.
۶. د دوهم او دریم پړاو پلان جوړول.

په دویمه مرحله کې:
۷. په دولتي ځمکو کې د کورونو جوړولو له پاره د ساختماني پلان چمتو کول، چې پاکولو او استملاک ته اړتیا نلري.
۸. د نوي ښار په دندو کې د خصوصي سکټور له خوا د ساختماني موادو او کوچنیو صنایعو د تولید له پاره د صنعتي پارکونو جوړول.

د نوي کابل جوړولو موده او مرحلې:
د یوه عصري ښار له پاره د وزارتونو، سړکونو، بازارونو، کانالیزاسیون او داسې نورو په ګډون د ۲۴۰ زره هستوګنو کورونو جوړول اړین وو، نو ځکه حکومت د دغه ښار د جوړولو موده ۱۵ کاله ټاکلې وه او په ۳ پړاوونو یې په ۵ برخو وېشلې وه. 

۱. لومړی پړاو باید په میلادی کال۲۰۱۰ کې پیل او په ۲۰۱۵  میلادی کال کې پای ته ورسیږي. په دې مرحله کې، د ۴۹۰۰ هکتار په ساحه کې باید د ۴۰۰،۰۰۰ خلکو لپاره ۸۰،۰۰۰, کورونه جوړ شي. دا مرحله په ۱۱ برخو ویشل شوې وه.
۲. دویمه مرحله د ۲۰۱۵ میلادی کال  څخه تر ۲۰۲۰میلادی کال پورې
۳. د کال دریمه مرحله د ۲۰۲۰میلادی کال څخه تر ۲۰۲۵ میلادی کال پورې وه.
ټاکل شوې وه چې دغه پروژه په ۲۰۲۵ میلادی کال کې بشپړه شي. دا ښار د ده سبز ولسوالۍ، د کابل نړیوال ډګر، د بګرام هوايي ډګر، مارکو غره او صافي تر منځ چې د زاړه کابل په شمال کې موقعیت لري، د اوسني کابل په پرتله څه باندې یو نیم چنده پراخوالی لري، د ۵۰۰ کیلومتره مربع مساحت د کرنيزه ساحي  په ګډون ۷۵۰ کيلومتره مربع ده.

  د اوبو تنگه ساحه، زراعتي ساحه او د کرنیزو موادو زیرمې پلان شوي، دا ساحه شاوخوا ۱۷،۵۰۰ هکتاره  یا ۸۷،۵۰۰ جریبه لري، چې په پام کې وه په دې ښار کې ۳ میلیونه خلک ځای په ځای کړي.
دې ښار د وړتیا سره یو ۱۳ کسیز بورډ درلود، چې د ۷ داخلي مشاورینو لخوا یې څارنه کېده. 
د کابل نوی ښار به د وخت د موډل له مخې جوړ شي. د دغه ښار د جوړولو ټولیز لګښت ۳۵ میلیارده ډالره اټکل شوی او د جایکا په نوم جاپاني شرکت په پام کې درلوده چې د دغه ښار زیربناوې جوړې کړي.

د څښاک اوبه
د کابل د ځمکې لاندې اوبو ظرفیت په کال کې ۱۶۶ میلیونه متر مکعب دی چې په نورمال ډول یې ۹۰ لیټره اوبه کېږي چې شاوخوا ۵ میلیونه به ترې استفاده کېږي. پلان شوې وه چې د دې پروژې اوبه د پنجشیر له سیند (رود) څخه تمویل شي. دا هم پلان شوی و چې د اوبو نورم هره ورځ له ۹۰ لیټرو څخه ۱۲۰ لیټرو ته لوړ کړي. د اوبو د یوې ورځې مصرف به ۳۶۰ زره مکعب مترو ته ورسېږي، د یوه کال مصرف به ۱۲۹ میلیونه متر مکعب وي.


د ماسټر پلان په پلي کولو کې ننګونې:
طبیعي ده چې په یوه جګړه ځپلي هېواد کې دومره لویه پروژه له ننګونو پرته وي، خو که په دقت او صداقت سره ترسره شي، زموږ د هېواد له پاره چې د ځمکې لاندې سترې زیرمې لري، عادي او ساده خبره ده.

د دارالامان اداري کمپلیکس پروژې پلي کول لاندې ستونزې رامنځ ته کوي:

۱. دا د ماسټر پلان او د نوي کابل د پراختیا خلاف کار دی، چې کلونه کلونه وخت یې نیولی او ډیرې پیسې پرې لګیدلي دي.
۲. دا د کابل موجوده ښاري توازن ګډوډوي.
۳. دا د اسلامي کلتور، اقلیم او افغاني ساختماني موادو سره نه ګډیږي(همآهنګي نه لري).
۴. ساختماني موادو او د هیواد اوسنیو شرایطو ته په پام سره دا غیر اقتصادي او غیر عملي پروژه ده.
۵. د ۶ او ۷  ناحي سیمو ته د مهاجرت لامل کېږی، کوم چې دا غیر پلان شوي سیمې نشي کولی دا سترمهاجرت ومني.
۶. د سیمې په چاپیریال کې بدلونونه رامنځته کوي.
۷. د كابل ښار جنوب ته پراختيا ورکوي او د كابل په جنوب او د لوګر په شمال كې يې حاصلخيزه سيمې، باغونه او په ټوليزه توګه د كرنيزې برخې له منځه وړي.
۸. د دارالامان ماڼۍ، چهلستون، تاجبیک، زړې کلاګانې لکه ۹ برجه او په سلګونو تاریخي جوړې شوې کلاګانې دي، چې بې ارزښته کېږی.
۹. د چهاردهي په سیمه کې سیلانیان له خنډ او ځور سره مخ کېږي.
۱۰. د ځمکو، کورونو ارزښت او په ځانګړې توګه د کابل په شمال او ختیځ کې د ودې مخه نیسي.
۱۱. د يادو شويو دريو وزارتونو له د انتقال له پاره، د دومره لګښت وړ پروژه نه ده.
۱۲. دا د کابل ښار موجوده مخيزه(سطحی)، حجمی اوفضایی جوړښت ګډوډوي.

وړاندیز:
له دې چې د دارالامان د اداری کمپلکس پروژه د نوي کابل ډيزاين کمېټې له همغږۍ پرته، د هېواد په دننه او بهر کې د افغان کارپوهانوسره نه ده شریکه شوی، او یوازې د کوچنۍ بهرنۍ کمپنۍ له خوا په ډیره چټکې د کابل ښار د ٣٥٠٠ کلن تاريخ، اقليمي، افغاني کلتور، ساختماني موادو په پام کې نه نيولو ډیزاین شوی او تر اوسه د کاغذ پر مخ پاتې ده.
 دا پروژه د مالیاتو، عشر او بشري مرستو په راټولو شویو پیسو نه شي جوړیدای.  له همدې امله دا ښه وخت او منطقي خبره ده چې د سیمه ییزو کارپوهانو په همکارۍ د نوي کابل د ستر پلان کې ځای په ځای او په مناسب وخت کې د لوی ملي پروژې تر څنګ جوړه شي.

Related Articles

آیا داسې ستوري شته چې هیڅکله نه لویږي؟

د ځمکني لیدونکي له نظره داسې ښکاري چې د ستورو ډلې یا آسماني انځورونه د ګنبدې پر مخ پراته دي او ځمکه یې را چاپیر کړې. هغه دایره چې اصطلاحاً د آسمان استوا بلل کیږي او د ځمکې استوا شاوخوا را تاو ده، دغه ګنبده یا د کیهان کره په دوو شمالي نیم کره او سويلیزه نیم کره باندې ویشي. هغه نقطه چې د ځمکې شمالي قطب څخه مستقیماً پورته په آسمان کې پرته وي او د ځ...

هغه جملې چې ژوند مو بدلولای شي!

ليکنه ـ رياض مقامزی دا ځل د فرانسې هېواد د نوبل ګټونکي ستر فلسفي ليکوال البرټ کامو “Albert Camu” په ويناوو کې د ژوند درسونه ولولئ.    “د انسان لپاره يوازې انسانيت بس دی.” انسان تل هڅه کوي، چې تر نورو مخکې شي. پرمختګ وکړي او خلک يې وستايي. که انسان هرڅومره لوړ موقف ته ورسي، بيا هم د لا پرمخګ غوښتنه کوي. خو کامو وايي، د انسان لپاره تر دې لوړ موقف...

د ژوند درې ډېر مهم او هر اړخیز قوانین

د ژوند درې ډېر مهم او هر اړخیز قوانین ژوند د اصولو او قوانینو پر چوکاټ کې برابر او د دوی پر تطبیق ښه ښکاري، دا ټول قوانین چې اسلام او د بشر په لاس جوړ شوي دي یوازینی هدف یې په ټولنه کې عدالت، ثبات، امنیت او د هوسا او سولییز ژوند رامنځ ته کول او پرمختګ دی. په دوی کې ځینې داسې قوانین دي چې د بشر له خوانه ندي رامنځ ته شوي، بلکې د طبعیت قوانین دي، که څ...

Recommended Articles

د خپل مخ پوستکی څنګه ښکلی کړو

د خپل مخ پوستکی څنګه ښکلی کړو، چې د هرچا د خوښې وړ وګرځي؟پر پوستکي مختلف داغونه د مختلفو عواملو له امله پیدا کېدی شي لکه د لمر د وړانګو له امله، د ځینو درملو د استعمال له امله او یا کېدای شي د عمر په زیاتېدا سره هم ځینې نښې نښانې را څرګندې شي. په همدې اساس د هر عامل له وجې د پوستکي د داغونو درملنه هم په جدا ډول سره کېږي، چې باید توپیر یې وشي، لکه...

خېټه څنګه کوچنۍ کړو؟

د نارینه او نجونو لپاره تر ټولو بد مرض د خېټې د وازدو ډېرېدل او غټېدل دي چې نه یې یوازې ښکلا ته زیان رسوي، بلکې صحت ته یې هم ستونزې جوړوي. نن درته د خېټې د کوچني کولو داسې طریقې در ښیوو چې د ډېر ورزش ستړیا به هم نه ورسره ګالۍ او په تکلیف به هم ورسره نه شئ. د ورځې پیل د لیمو په جوسو وکړئ، نیم لیمو په یو ګیلاس اوبو کې زبېښل او څښل یې په حجراتو کې...

اعصاب په کومو شيانو کمزوري کېږي

د انسان په وجود کي اعصاب تر ټولو مهمه برخه ده، د انسان ټولي چاري او فعالیتونه د همدغي ناحیې څخه کنټرولېږي.لاندي ځیني مهم ټکي دي چي په پام کي نیول یې د ذهن په سالم ساتلو کي مرسته کو. - د سهار چای نه چیښل:هغه خلک چې د سهار چای نه چیښي په بدن کي یې د شکري اندازه راکښته کېږي، په نتیجه کي یې دماغ ته په کافي اندازه مواد نه ور رسېږي او دماغ کمزوری کېږي....